Merkel en Erdogan, een gesprek met dubbele tong

Van Merkels historische bezoek aan Turkije is hier niet veel blijven hangen, maar toch wel iets. Met name de foto waarop Merkel en president Erdogan, zittend in hun Ottomaanse tronen, elkaar als een jong, verliefd stelletje steelse blikken toewerpen.

De oppositie, die de president er al langer van beschuldigt zichzelf als de nieuwe sultan te beschouwen, heeft de gelegenheid aangegrepen om opnieuw de autocratische ambities van Erdogan aan de kaak te stellen. Fotocollages waarop de exorbitante gouden troon van Erdogan wordt afgezet tegen de sobere fauteuil waarin de Amerikaanse president zijn gasten ontvangt, worden op de sociale media gretig gedeeld en geliked.

Ondanks herhaalde verklaringen van premier Davutoglu dat het hier gaat om een “humanitair bezoek”, en dat Merkels bezoek niet “de politieke steun voor een bepaalde politieke partij” betekent, zien veel Turken dit toch anders.

Op zaterdag werd een open brief gepubliceerd, ondertekend door meer dan honderd Turkse academici, waarin zij schreven “perplex” te staan van Merkels bezoek. In de brief valt te lezen dat een bezoek van de Duitse bondskanselier zo vlak voor de verkiezingen van 1 november wel eens uitgelegd kan worden als stilzwijgende steun van Europa aan de interim-regering van Erdogans AKP.

Merkels weerwoord is dat de tijd dringt, en dat de vluchtelingencrisis zo nijpend is dat deze zonder uitstel besproken dient te worden. Het is waar dat de tijd dringt, en dat er een crisis gaande is die deze ontmoeting noodzakelijk heeft gemaakt. Dat neemt niet weg dat beide gesprekspartners garen spinnen bij deze vluchtelingendialoog. Een typisch geval van politieke ‘dubbelspraak’.

Zowel Merkel als Erdogan verkeert in een lastig parket. Merkel ligt in Duitsland onder vuur als nooit tevoren: zelfs haar eigen CDU begint haar af te vallen. Duitsland staat bovenaan het verlanglijstje van menig vluchteling, en de instroom van honderdduizenden asielzoekers heeft de regering gedwongen ongekend harde maatregelen te treffen, zoals het tijdelijk opschorten van het Schengen-verdrag. En nu wordt er dus ook vrolijk gehandjeklapt met Turkije, een land waar mensenrechten steeds minder in tel zijn en waar persvrijheid tegenwoordig ver te zoeken is.

Erdogan, wiens AKP tijdens de laatste verkiezingen in juni voor het eerst in vijftien jaar haar absolute meerderheid in het parlement verloor, is als de dood dat de aanstaande verkiezingen in november weinig veranderingen in deze situatie zullen brengen. Het bezoek van Merkel wordt door veel pro-overheidsmedia dan ook uitgelegd als hét bewijs dat onder Erdogans leiderschap Turkije tot een regionale grootmacht is uitgegroeid, waar zelfs het eens zo machtige Duitsland moet aankloppen voor hulp.

Lokale peilingen laten echter zien dat er meer voor nodig is dan een thee-uurtje met Merkel om de AKP er weer bovenop te helpen: de voorspellingen zijn dat een absolute meerderheid voor Erdogans partij verder weg is dan ooit. Misschien moet de Turkse president er bij de volgende ontmoeting maar een tulband bij opzetten.

Dit artikel verscheen als opiniestuk in De Morgen van 20 oktober.

Advertisements

One thought on “Merkel en Erdogan, een gesprek met dubbele tong

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s