Angst voor kiezers drijft EU in de armen van Erdogan

De Syrische vluchtelingen zijn inzet van een internationaal potje koehandel voor lokaal politiek gewin.


 

In ruil voor 3 miljard euro en toezeggingen om de visabeperkingen voor Turkse inwonenden naar Schengen-landen te versoepelen, belooft Turkije zijn best te doen om de vluchtelingenstroom naar Europa zoveel mogelijk te beperken.

Deze plotselinge toegeeflijkheid van de EU, nadat de relaties met Turkije in de afgelopen jaren behoorlijk bekoeld waren (vooral als gevolg van de toenemende autoritaire neigingen van president Erdogan), komt helaas niet voort uit de wens om de Turken eindelijk hun langverwachte vakantie aan de Côte d’Azur te gunnen, noch uit een spontane uitbarsting van medeleven met de miljoenen in Turkije gestrande Syriërs.

Louche deal

Ondanks het feit dat de deal in zowel de Europese als de Turkse media met lof ontvangen werd – ‘Vluchtelingenstroom ingedamd!’ jubelden Europese media; ‘Visaloos naar Europa!’ schalden hun Turkse pendanten – betreft het hier een uitermate louche deal, waarbij de Syrische vluchtelingen behandeld worden als de inzet van een internationaal potje koehandel voor lokaal politiek gewin.

Van het lot van de Syriërs schijnt niemand zich wat aan te trekken. Ja, in de deal ligt besloten dat het geld van de EU bestemd is om de levensomstandigheden van de Syriërs te verbeteren, en Turkije heeft een handjevol halfhartige toezeggingen gedaan dat onderwijs, zorg en banen voor de vluchtelingen beschikbaar worden gesteld.

Turkije gaat evenwel door economisch zeer woelige tijden, en de werkloosheid stijgt er al jaren. Het creëren van werkgelegenheid voor Syrische vluchtelingen, terwijl een groot deel van de eigen bevolking zonder werk zit, is geen maatregel die de regerende AK-partij in verkiezingstijd aan haar achterban kan verkopen – en er zal dus hoogstwaarschijnlijk niet veel van terecht komen.

Verzet

De vluchtelingenstroom stuit overal in Europa op zoveel verzet, dat Europese politici zich in alle mogelijke bochten wringen om daadkrachtig over te komen en het vege lijf te redden. Extreme maatregelen worden hierbij niet geschuwd: vluchtelingen worden aangevallen met traangas en waterkanonnen, hekken worden opgericht aan Europa’s grenzen en het Schengen-verdrag is in sommige landen opgeschort.

Het negeren van de kernoorzaak van deze crisis – de bloedige Syrische burgeroorlog, die in vier jaar tijd al aan meer dan een kwart miljoen mensen het leven heeft gekost – getuigt van vakkundig navelstaren; het is symptoombestrijding dat in deze moeilijke tijden het Europees handelen kenmerkt.

Het is in deze context dat de Turkse president Erdogan in Europa met open armen ontvangen wordt. De Britse Financial Times citeert een hooggeplaatste functionaris die nauw betrokken is bij de onderhandelingen met Turkije: ‘Ze overladen hem met geschenken. Ik heb de EU nog nooit zo toeschietelijk naar Turkije gezien, nog nooit. Ze trekken alles uit de kast. Het lijkt wel Kerstmis.’

Dit is dezelfde Erdogan die in eigen land minderjarige scholieren voor jaren de gevangenis in stuurt voor het verzenden van kritische tweets; die verantwoordelijk is voor de dood van tientallen onschuldige burgers in de afgelopen jaren, omgekomen door extreem politiegeweld; en die hoogstpersoonlijk een kruistocht voert om zijn land te behoeden voor zoiets barbaars als persvrijheid.

Stemmenverlies

Europese leiders hebben er alles voor over om de vluchtelingen buiten de deur te houden. Niet per se omdat zij zich niets aantrekken van het lot van deze mensen, maar simpelweg uit angst voor stemmenverlies bij de volgende verkiezingen.

Het is verachtelijk dat essentiële waarden als naastenliefde, solidariteit en medeleven bepaald kunnen worden door de agenda’s van Europese politieke partijen en de machtswellust van de Turkse president. Het wordt tijd dat we de vluchtelingenstroom niet langer als een politieke, maar als een humanitaire crisis gaan beschouwen, en dat we de vluchtelingen zien als een groep mensen in nood, in plaats van een extra troef aan de onderhandelingstafel.

Dit artikel verscheen als opiniestuk in De Volkskrant van 17 Oktober.

Advertisements

One thought on “Angst voor kiezers drijft EU in de armen van Erdogan

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s